Encyklopedia ziół

Arcydzięgiel litwor (Angelica archangelica)

Posted On Maj 30, 2017 at 6:09 pm by / Możliwość komentowania Arcydzięgiel litwor (Angelica archangelica) została wyłączona

Arcydzięgiel litwor, syn. dzięgiel litwor (Angelica archangelica, syn. A. officinalis) – to dwuletnia roślina lub bylina, dorastająca do wysokości 2 metrów, występująca w północnej części Europy, w tym również w Polsce (zwykle w rejonach podgórskich – w lasach i łąkach, a także w pobliżu dolin rzecznych i wilgotnych zarośli). Posiada osadzone na długich ogonkach, 2-3 krotnie pierzaste liście (górne mniejsze), które po roztarciu w rękach wydzielają przyjemny, korzenno-żywiczny zapach. Kwiaty ułożone w baldachach

Surowcem leczniczym jest korzeń o korzenno-gorzkim smaku. Nie należy przechowywać korzeni w otwartym opakowaniu, ze względu na ich właściwości higroskopijne i skłonność do przyciągania owadów swoim zapachem.

 

SKŁADNIKI AKTYWNE

W składzie korzenia arcydzięgla można odnaleźć wiele dobroczynnych związków, z których najważniejsze to: felandren, terpeny, laktony, kumaryny, garbniki, flawonoidy, a także sole mineralne. Surowiec zawiera olejek eteryczny (od 0,5 – 1%)

 

ARCYDZIĘGIEL LITWOR – DZIAŁANIE

Rozkurczowe, moczopędne, wykrztuśne, wzmacniające ośrodek naczynioruchowy i układ trawienny.

 

ARCYDZIĘGIEL LITWOR – WŁAŚCIWOŚCI LECZNICZE

Korzeń działa rozkurczowo, kojąco, moczopędnie, wykrztuśnie, pobudza czynności żołądka (pobudza wydzielanie soku żołądkowego i łaknienie), łagodzi podrażnienia mięśni gładkich jelit, wzmacnia nerwy (stosuje się go w stanach wyczerpania nerwowego), naczynia krwionośne (wzmacnia ośrodki naczyniowo-ruchowe). Jest środkiem na uspokojenie serca, reguluje krwawienia miesięczne, działa napotnie, pomaga w zaflegmieniu płuc, kolce jelitowej, zgadze, wzdęciach, zimnicy, blednicy, kurczowych wymiotach, reumatyzmie, padaczce, histerii, kaszlu, niedrożności jelit. Jest wskazany po zatruciach alkoholem i nikotyną, leczy śluzówki ust, żołądka, jelit. Pomaga na bezsenność. Stanowi odtrutkę na atropinę. Pobudza wytwarzanie pepsyny i pentagastryny w żołądku. Pomaga w usuwaniu toksyn przez nerki. Angelicyna w nim zawarta, działa uspokajająco. Jest składnikiem mieszanki pięciu polskich ziół, która w działaniu przypomina żeń-szeń. Ksantotoksyna, ksantoksol, angelizyna i inne pochodne furanokumaryny wykazują działanie fotodynamiczne i zwiększają wytwarzanie pigmentu melaniny w skórze (wspomaga opalanie). Olejek eteryczny wykazuje działanie bakteriobójcze i grzybobójcze.

 

ARCYDZIĘGIEL LITWOR – STOSOWANIE

Arcydzięgiel może być stosowany w postaci odwarów, naparów, maceratów na zimno, nalewek lub w mieszance z innymi ziołami. W postaci herbaty stosuje się 2 szklanki przez 3-4 tygodnie.

 

PRZECIWWSKAZANIA

Nie należy stosować zbyt dużych dawek ze względu na ryzyko uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego. Niektóre osoby są uczulone na składniki korzenia arcydzięgla, co objawia się wysypką i stanem zapalnym skóry.

 

LITERATURA

I. František Starý, Vaclav Jirasek, tłum. Aleksander Ostrowski: Rośliny lecznicze. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne. Warszawa 1982. ISBN: 83-09-00466-4
II. Władysław Walewski: Towaroznawstwo zielarskie. Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich. Warszawa 1985. ISBN: 83-200-0968-5.
III. Edyta Überhuber, Jan Schulz: Leki z Bożej apteki, Chrześcijański Instytut Wydawniczy „Znaki Czasu” , Warszawa 2007. ISBN: 978-83-7295-093-2