Encyklopedia ziół

Czosnek pospolity (Allium sativum)

Posted On Grudzień 10, 2017 at 4:37 pm by / Możliwość komentowania Czosnek pospolity (Allium sativum) została wyłączona

Czosnek pospolity (Allium sativum) – to dwuletnia roślina lub bylina z rodziny Liliaceae. Prawdopodobnie pochodzi z Azji środkowej skąd został przeniesiony na wszystkie kontynenty, gdzie uprawia się go jako warzywo, przyprawę i roślinę leczniczą. Kwitnie od lipca do sierpnia. Posiada równowąskie liście, a kwiaty są ułożone w główkowatym kwiatostanie. Wytwarza cebulę złożoną. Charakterystyczny zapach czosnku powstaje po jego rozdrobnieniu, ponieważ aktywowany wtedy zostaje enzym allinaza rozkładający allinę do kwasu pirogronowego, amoniaku i allicynę.

Surowcem jest złożona cebula czosnku pospolitego (Bulbus Allii sativi) i olejek eteryczny.

 

SKŁADNIKI AKTYWNE

Zawiera olejek eteryczny (0,1 – 0,36%) zawierający siarczki allilu, siarczki metylu i allicynę (związki pochodzące z enzymatycznego rozkładu alliiny), skordyninę A i B, dwusiarczek allilopropylu, a poza tym czosnek zawiera witaminy: A, B1 i C, związki cukrowe, śluzy (do 10%), fitosterol, pektyny, sole mineralne oraz związki hormonalne.

 

CZOSNEK POSPOLITY – DZIAŁANIE

Przeciwpasożytnicze, bakteriobójcze, przeciwgrzybicze, antyseptyczne, wykrztuśne, przeciw wzdęciom, pobudzające trawienie, pobudzające przemianę materii, napotne, obniżające ciśnienie krwi, przeciwkrzepliwe, obniżające poziom cholesterolu i żółciopędne.

 

CZOSNEK POSPOLITY – WŁAŚCIWOŚCI LECZNICZE

Czosnek pospolity jest powszechnie znany ze względu na jego właściwości odkażające. Po zażyciu jego składniki docierają do większości tkanek naszego organizmu. Działa na wiele bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych, a w tym na szczepy oporne na działanie antybiotyków w przewodzie pokarmowym (np. podczas biegunek u dzieci). Stosuje się go w chorobach układu oddechowego i układu pokarmowego (wzdęcia, infekcyjny nieżyt jelit), na pasożyty jelitowe, przy zakażeniach pleśniami i różnych infekcjach bakteryjnych. Wg. literatury naukowej działanie antybakteryjne w przypadku chorób dróg oddechowych (krztusiec, nieżyt oskrzeli, zakażenia gardła i krtani, a pomocniczo w zapaleniu płuc) jest jeszcze silniejsze niż w przewodzie pokarmowym, gdyż po przyjęciu czosnku lotne związki siarki szybko przechodzą do płuc, gdzie stopniowo są wydychane z powietrzem. Ponadto, czosnek zmniejsza napięcie mięśni gładkich jelit i oskrzeli, pobudza wydzielanie soku żołądkowego i mukopolisacharydów (w żołądku), wydzielanie śluzów w drogach oddechowych, poprawia przyswajanie składników odżywczych i działa ogólnie odtruwająco.

W badaniach potwierdzono skuteczność terapii czosnkiem przy obniżaniu poziomu cholesterolu we krwi, hamowaniem jego odkładania w naczyniach krwionośnych z jednoczesną ingerencją w gospodarkę tłuszczową organizmu (przyspiesza przemianę materii), co ma znaczenie w terapii miażdżycy. Ponadto, zaleca się jego stosowanie w problemach z sercem i krążeniem, stosuje się go przy wysokim ciśnieniu krwi i zwapnieniu żył. U osób starszych może pomóc w zwiększeniu siły skurczu mięśnia sercowego i polepsza przepływ krwi oraz stan naczyń krwionośnych w mózgu z jednocześnie lepszym doprowadzaniem tlenu. Wg. Chińskich zielarzy niszczy takie pasożyty jak owsiki i glisty. Wykazuje również działanie wzmacniające organizm, w tym kości i tkanki.

Zewnętrznie stosuje się go w formie okładów na schorzenia skórne (ropnie, przetoki) i źle gojące się rany.

 

CZOSNEK POSPOLITY – PRZECIWWSKAZANIA

Nie należy go stosować w chorobie wrzodowej żołądka i zewnętrznie na wrażliwą skórę. Przez kobiety ciężarne i karmiące powinien być stosowany tylko w niewielkich ilościach. W pozostałych przypadkach, przy stosowaniu dawek leczniczych jest uznany za toksykologicznie bezpieczny.

 

STOSOWANIE

Ze świeżego czosnku otrzymać można sok (Succus Allii) do stosowania przy problemach z krążeniem, na miażdżycę i nadciśnienie.

Literatura zielarska zaleca rozdrobnienie 1 ząbku czosnku w ½ szklanki mleka i picie 1-3 razy dziennie.

Odwar na owsiki (do lewatywy) – 10d rozdrobnionego czosnku należy gotować w 500ml mleka.

Stosowany jest w wielu mieszankach i preparatach ziołowych (Alliofil, neoallicon, Alliostabil, Allisatin)

 

LITERATURA

I. František Starý, Vaclav Jirasek, tłum. Aleksander Ostrowski: Rośliny lecznicze. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne. Warszawa 1982. ISBN: 83-09-00466-4
II. Władysław Walewski: Towaroznawstwo zielarskie. Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich. Warszawa 1985. ISBN: 83-200-0968-5.
III. Penelope Ody, tłum. Małgorzata Garbarczyk: Uzdrawiająca moc ziół. MULTICO Oficyna Wydawnicza, Warszawa 2008. ISBN: 978-83-7073-644-6
IV. Aleksander (red.) Ożarowski: Ziołolecznictwo. Poradnik dla lekarzy. Państwowy Zakład wydawnictw Lekarskich. Warszawa 1983. ISBN: 83-200-0640-6