Infekcje bakteryjne

Zakażenie Helicobacter pylori

Opublikowano 20 maja, 2023 o 20:50:57 przez / Brak komentarzy

Helicobacter pylori – to urzęsiona gram-ujemna pałeczka należącą do rzędu Campylobacteriales powodująca zakażenie części przedodźwiernikowej błony śluzowej epitelium żołądka. W zależności od szczepu zakażenie helicobacter pylori stanowi czynnik sprawczy zapalenia żołądka, choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy oraz nowotworu komórek epitelium żołądka. Obecność pałeczek helicobacter pylori najczęściej wykrywa się w czasie gastroskopii. Większość osób, które są nosicielami bakterii nie ma objawów chorobowych. Natomiast groźne dla zdrowia są szczepy posiadające geny vacA (toksyna wakuolizująca) i cagA (kodujące onkoproteinę). Występują objawy zapalenia żołądka (wzdęcia brzucha z częstym odbijaniem, brak apetytu, nudności i uczucie sytości po niewielkiej porcji posiłku), a u części osób stan zapalny błony śluzowej prowadzi do zaników błony śluzowej i pojawia się choroba wrzodowa żołądka (pojawia się dodatkowo nadkwasota, zgaga, spadek masy ciała lub uczucie gorzkiego lub kwaśnego smaku w trakcie odbijania). Natomiast w badaniach hormonalnych można zaobserwować zwiększony poziom gastryny i zmniejszone stężenie somatostatyny we krwi.

Leczenie polega na eradykacji bakterii poprzez zastosowanie dwóch różnych antybiotyków (zazwyczaj jest to amoksycylina i metronidazol) oraz inhibitora pompy protonowej, który wspomaga aktywność i stabilność antybiotyków w żołądku. Rośliny lecznicze dostarczają surowców, których niektóre składniki aktywne wykazują właściwości antybakteryjne podobne antybiotyków. Ponadto niektóre z nich są odporne na kwaśne pH soku żołądkowego co zwiększa dzięki czemu stanowią skuteczną alternatywę leczenia.

Więcej informacji na temat zakażenia helicobacter pylori i metod leczenia patrz: Artykuły → Patogeneza infekcji Helicobacter pylori i wybrane metody leczenia

SUROWCE ZIELARSKIE

kwiat (ekstrakt suchy, nalewka) – Chaber wełnisty (Centaurea solstitialis), cebula świeża (nalewka, sok) – Czosnek pospolity(Allium sativum), kłącze (nalewka, ekstrakt suchy po odparowaniu metanolu) – Kurkuma (Ostryż długi -Curcuma longa), ziele (nalewka, ekstrakt suchy po odparowaniu metanolu) – Lebiodka majeranek (Origanum majorana), nasiona (nalewka, suchy ekstrakt po odparowaniu metanolu lub etanolu) – Muszkatołowiec korzenny (Myristica fragrans), ziele i strąki nasienne (nalewka, suchy ekstrakt po odparowaniu metanolu lub etanolu) – Niecierpek balsamina (Impatiens balsamina), owoc (sok) – Pomarańcza bergamota (Citrus bergamium), liść – (ekstrakt suchy po odparowaniu metanolu, nalewka) – Rozmaryn lekarski (Rosmarinus officinalis), kwiat (wyciągi wodne) – Rumianek pospolity (Matricaria recutita), liść (ekstrakt suchy po odparowaniu metanolu) – Smaczliwka wdzięczna (Persea Americana).

Szczegółowy opis działania niektórych surowców
  • Sok z owoców Pomarańczy bergamoty – znany jest ze swoich właściwości prozdrowotnych (działanie na układ odpornościowy i sercowo-naczyniowy), głównie za zawartych w nim flawonoidów (m.in. neoerytocyny, neohesperydyny, naringiny). W badaniach naukowych wykazano także efekt antybakteryjny soku z bergamoty. MIC wobec H.pylori wyniósł 0,625-5 μg/ml a MIC50 = 2,5 μg/ml (wg. badań Filocamo i in.).3 Wykazano również efekt synergistyczny w obecności Metronidazolu i Amoksycyliny. Mechanizm działania: uszkodzenie błony komórkowej, zaburzenia metabolizmu, obniżenie wydajności procesu replikacji DNA, obniżenie syntezy ATP, zwiększenie stresu oksydacyjnego.4
  • Niecierpek balsamina – aktywność wobec H. pylori wykazuje cała roślina: korzenie, łodyga, liście i nasiona obecne w strąkach. Najsilniejszą aktywność wobec Helicobacter pylori wykazuje ekstrakt ze strąków (ekstrahent: etanol, octan etylu, aceton). Mechanizm działania polega m.in. na produkcji reaktywnych form tlenu, które uszkadzają błonę komórkową patogenu. Wartości MIC wynoszą 1,25 – 2,5 μg/ml, a MBC: 1,25 – 5,0 μg/ml, w tym wobec szczepów antybiotykoopornych. Ponadto sam składnik etanolowego ekstraktu ze strąków nasiennych – 2-metoksy-1,4-naftochinon (MeONQ) wykazuje właściwości MIC w zakresie 0,156 – 0,625 μg/ml, a wartości MBC: 0,313-0,625 μg/ml. Jednocześnie w badaniu tym wartości MIC wobec badanych szczepów wyniosły 0,078 – 2,5 μg/ml.2,4-6
  • Smaczliwka wdzięczna czyli Awokado właściwe – właściwości antybakteryjne wobec Helicobacter pylori wykazuje ekstrakt metanolowy z liści. Wartości MIC: < 7,5 μg/ml. Aktywność biologiczna polega m.in. na hamowaniu aktywności urazy.2,6-7
  • Chaber wełnisty – właściwości antybakteryjne wobec Helicobacter pylori wykazuje frakcja chloroformowa z ekstraktu metanolowego z kwiatów (MIC: 1,95 μg/ml).6,9,10
  • Muszkatołowiec korzenny – aktywność antybakteryjną wykazują nasiona. Wartości MIC dla ekstraktu metanolowego z nasion wynoszą: 12,5-25 μg/ml, a ekstraktu etanolowego:15,6-62,5μg/ml (70% etanol). Wykazuje również właściwości ochronne na błonę śluzową żołądka.7,8
  • Rozmaryn lekarski – aktywność hamującą wzrost Helicobacter pylori wykazują liście. Wartości MIC dla ekstraktu metanolowego z liści wynoszą: 12,5 – 25 μg/ml. Wykazuje działanie gastro-ochronne, zapobiegające powstawaniu wrzodów i rozszerzające naczynia krwionośne.7,8
  • Połączone ekstrakty metanolowe z ziela Majeranku ogrodowego (Origanum Majorana) i korzeni kurkumy (Curcuma longa) w stosunku 1:1 wykazują MIC: 50 μg/ml. Mechanizm działania kurkumy opiera się głównie na hamowaniu adhezji patogenu do komórek żołądka (przez antygeny układu Lewisa) oraz na hamowaniu aktywacji szlaku NF-кB (kurkumina), co prowadzi do zmniejszenia ekspresji cytokin prozapalnych. Natomiast majeranek oprócz właściwości antybakteryjnych wspomaga ochronne działanie układu odpornościowego.7,8
  • Czosnek pospolity(Allium sativum) – wodno-etanolowy ekstrakt zmniejsza ogniskowy obrzęk i krwinkotoki w błonie śluzowej żołądka oraz obniża wagę żołądka przy kilkutygodniowym stosowaniu (1-4% w diecie). Wartość MIC dla wodnego ekstraktu wyniosła: 2000-5000 μg/ml. Olejek z czosnku wykazuje znacznie niższe wartości MIC w granicach: 8-32 μg/ml oraz MBC: 16-32 μg/ml co stanowi o wiele lepszą wartość niż suchego ekstraktu po odparowaniu wody. Największą aktywność anty-H. pylori wykazuje allicyna (MIC: 4-6 μg/ml), czterosiarczek diallilu (MIC: 3-6 μg/ml, MBC: 3-6 μg/ml) i alliksyna (omówiono w kolejnym podrozdziale), a średnią aktywność – disiarczek diallilu (MIC: 100-200 μg/ml). Aktywność biologiczna polega m.in. na powodowaniu lizy i autolizy komórki bakteryjnej.2,7,8,11-12

LEKI ZIOŁOWE

  • Napar z kwiatów chabru bławatka: 1 łyżkę kwiatów należy zalać szklanka wrzącej wody i zaparzać przez 15 minut pod przykryciem. Następnie całość należy odstawić na kolejne 15 minut i przecedzić. Napar należy pić 2-3 razy dziennie po pół szklanki między posiłkami. W podobny sposób na zakażenie helicobacter pylori można stosować kwiat chabru wełnistego.
  • Sok z owoców pomarańczy bergamoty: świeżo wyciśnięty sok z owoców bergamoty należy spożywać 3 razy dziennie między posiłkami po 1/3 szklanki. Jednocześnie każdego dnia sok powinien być robiony na nowo. Można również stosować olejek z bergamoty dodając 2-3 krople w łyżce wody lub miodu do 3 razy dziennie między posiłkami. Według badań naukowych jest on skuteczny na zakażenie helicobacter pylori.
  • Alkoholatura z ziela niecierpka balsaminy: 200 g świeżego ziela niecierpka (lub strąków nasiennych) należy zmielić w młynku elektrycznym lub rozetrzeć w moździerzu, a następnie zalać 500 ml ciepłego 40% alkoholu etylowego i pozostawić w ciemnym miejscu do maceracji na dwa tygodnie. Od czasu do czasu należy wstrząsnąć butelkę. Po zakończeniu maceracji wyciąg należy przefiltrować lub przecedzić na gęstym sitku. Należy stosować 1 łyżkę w wodzie lub mleku 3 razy dziennie między posiłkami na zakażenie helicobacter pylori.

MIESZANKI ZIOŁOWE

  • Mieszanka na zakażenie Helicobacter pylori: należy zmieszać ze sobą po 25 g kwiatów chabru, kwitnącego ziela niecierpka balsaminy (lub strąków nasiennych) lub niecierpka pospolitego oraz po 15 g kwiatów rumianku i liści rozmarynu. Następnie trzeba rozdrobnić je w młynku elektrycznym (można użyć moździerza), po czym z 1 łyżki mieszanki sporządzić napar przez zalanie jej szklanką wrzącej wody i zapażanie pod przykryciem (najlepiej w termosie) przez 15 minut. Po tym czasie napar należy odstawić na kolejne 15 minut, a następnie przecedzić przez sitko. Napar ten pijemy 3 razy dziennie między posiłkami w zakażeniu Helicobacter pylori.
  • Nalewka na zakażenie Helicobacter pylori: należy zmieszać ze sobą 125 g strąków nasiennych niecierpka balsaminy (lub ziela), 50 g kwiatów chabru oraz po 25 g kłączy kurkumy, gałki muszkatołowej i liści rozmarynu. Zioła powinny zostać zmielone w młynku elektrycznym lub rozdrobnione w moździerzu. Następnie zioła należy zalać 500-600 ml 60% etanolu (może być też 40%) i macerować w ciemnym miejscu przez 2-3 tygodnie od czasu do czasu mieszając. Po tym czasie nalewkę należy przefiltrować z ziół, po czym można ją pić po 1 łyżce w szklance z wodą lub mlekiem. UWAGA: należy pamiętać, że niektóre osoby mogą być uczulone na alkoholowe wyciągi z gałki muszkatołowej).

Na mojej stronie można również znaleźć przykładową mieszankę z ziołami na zakażenie helicobacter pylori, którą polecam na zapalenie żołądka wywołane tą bakterią. Można ją modyfikować dodając różne z wymienionych powyżej ziół.

LITERATURA

  1. https://www.drogadonatury.pl/encyklopedia-ziol/
  2. https://www.drogadonatury.pl/posty/patogeneza-infekcji-helicobacter-pylori-i-wybrane-metody-leczenia/
  3. Filocamo, A.; Bisignano, C.; Ferlazzo, N.; Cirmi, S.; Mandalari, G.; Navarra, M. In Vitro Effect of Bergamot (Citrus bergamia) Juice against CagA-positive and -negative Clinical Isolates of Helicobacter pylori. BMC Complement. Altern. Med. 2015, 15, 256.
  4. Paweł Krzyżek, Emil Paluch, Grażyna Gościniak. Synergistic Therapies as a Promising Option for the Treatment of Antibiotic-Resistant Helicobacter pylori. Department of Microbiology, Wroclaw Medical University, 50-368 Wroclaw, Poland. Antibiotics 2020, 9, 658.
  5. Wang YC, Li WY, Wu DC, Wang JJ, Wu CH, Liao JJ, Lin CK. In Vitro Activity of 2-methoxy-1,4-naphthoquinone and Stigmasta-7,22-diene-3β-ol from Impatiens balsamina L. against Multiple Antibiotic-Resistant Helicobacter pylori. Evid Based Complement Alternat Med. 2011;2011:704721. doi: 10.1093/ecam/nep147. Epub 2011 Feb 14. PMID: 19773391; PMCID: PMC3137247.
  6. Castillo-Juárez I, González V, Jaime-Aguilar H, Martínez G, Linares E, Bye R, Romero I. Anti-Helicobacter pylori activity of plants used in Mexican traditional medicine for gastrointestinal disorders. J Ethnopharmacol 2009; 122: 402-405.
  7. Yuan-Chuen Wang. Medicinal plant activity on Helicobacter pylori related diseases. Yuan-Chuen Wang, Department of Food Science and Biotechnology, National Chung Hsing University, Taichung 402, Taiwan. World Journal of Gastroenterology 2014 August 14; 20(30): 10368-10382.
  8. Doha Abou Baker. Plants against Helicobacter pylori to combat resistance: An ethnopharmacological review. Biotechnology Reports 26 (2020) e00470
  9. https://www.medianauka.pl/chaber-welnisty
  10. Yeşilada E, Gürbüz I, Shibata H. Screening of Turkish antiulcerogenic folk remedies for anti-Helicobacter pylori activity. J Ethnopharmacol 1999; 66: 289-293
  11. Iimuro M, Shibata H, Kawamori T, Matsumoto T, Arakawa T, Sugimura T, Wakabayashi K. Suppressive effects of garlic extract on Helicobacter pylori-induced gastritis in Mongolian gerbils. Cancer Lett 2002; 187: 61-68
  12. E.A. O’Gara, D.J. Hill, D.J. Maslin, Activities of garlic oil, garlic powder, and their diallyl constituents against Helicobacter pylori, Appl. Environ. Microbiol. 66 (5) (2000) 2269–2273

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *